CZTERDZIEŚCI ARMAT - Do walki o dominację na wodach Indii Zachodnich włączyli się zarówno piraci, jak i okręty marynarek wojennych Hiszpanii, Francji, Anglii i Holandii. Świadectwem tamtych burzliwych czasów jest wrak „Czterdzieści armat", który spoczął na dnie Morza Karaibskiego. O badaniach w turkusowych wodach wśród koralowych raf piszą dla nas z Meksyku RAFAŁ REICHERT i VERA MOYA SORDO.

BARKA NA MIELIŹNIE - 30-metrowy wrak w małym stawie - to zaskoczyło wszystkich. Przypadek zadecydował, że skarb wiślanej żeglugi ujrzał światło dzienne. Potężną szkutę zbadali w Czersku pracownicy Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. W ekspedycji uczestniczyli dwaj studenci z Poznania ANDRZEJ ŚWIĘCH i MIROSŁAW MINICKI, którzy o jedynym takim odkryciu piszą specjalnie dla nas.

WRAKI Z PUSZKI PANDORY - Międzynarodowa Konferencja Archeologii Morskiej w Stambule była uczta dla miłośników archeologii morskiej. Zadecydowały o tym wręcz niesamowite znaleziska, które stały się udziałem naukowców pracujących w Izraelu, Norwegii i Francji. Gwoździem imprezy były jednak wystąpienia archeologów ze Stambułu, którzy zaprezentowali odkrycia 33 bizantyjskich wraków, na które natrafiono nad Bosforem. Na spotkaniu badaczy głębin była i „Archeologia Żywa".

UMARLI MÓWIĄ - Trumny wyściełane były mchem, a pod żuchwy zmarłych kładziono kamienie. W Byczynie na Śląsku archeolodzy natrafili na relikty jednego z największych średniowiecznych cmentarzysk. MAGDALENA PRZYSIĘŻNA-PIZARSKA - kierownik badań, prezentuję na naszych łamach pierwszą relację z wykopalisk.

KLEMENTOWICE CO DAJĄ ISKRĘ - W nałęczowskiej „Toskanii" archeolodzy wydobyli z ziemi narzędzia, które stworzyli łowcy renferów przed 13 tys. lat - pierwsi eksploratorzy lubelskich kresów. W malowniczych plenerach odkryto położoną najdalej na wschodzie Europy osadę społeczności kultury magdaleńskiej. O krzemieniach i życiu ekspedycji pisze TADEUSZ WIŚNIEWSKI.

WSTRZYMAĆ KOPERNIKA! - AD VOCEM - Gorąca dyskusja wywiązała się po publikacji artykułów o Mikołaju Koperniku w poprzednim numerze naszego magazynu. Czy autorzy, polscy naukowcy, wytaczają ciężkie działa, czy też tylko „dym idzie jak z uczniowskiej pukawki" - niech Czytelnicy rozstrzygną sami. Tym razem łamy udostępniliśmy oponentom. Głos zabrał TOMASZ KOZŁOWSKI.

PALATIUM W INGELHEIM - Zadaniem zespołu archeologów, architektów i historyków sztuki jest rozpoznanie szczątków cesarskiej rezydencji, rekonstrukcja jej dziejów i wyglądu oraz wkomponowanie zabytku w zabudowę współczesnego miasta. Naukowcom pomagają w realizacji projektu nowoczesne narzędzia. Autorami relacji z Niemiec są MATYLDA GIERSZEWSKA i PIOTR NOSZCZYŃSKI.

KURHANY I POLITYKA - „Gdy dojdzie się do trupa, położenie szkieletu i wszystkie ozdoby lub sprzęty, z umarłym złożone, winny być pokazane na właściwym miejscu" - takie wskazówki, zawarte w XIX -wiecznych rozprawach, obrazują, jak rodziła się archeologia na Litwie. Do rękopisów braci hrabiów Tyszkiewiczów, Teodora Narbutta i Adama Kirkora zajrzała EWA SEMENOWICZ.

SKARBY TROI - Już wkrótce z Berlina w kierunku Hrubieszowa wyruszy opancerzony konwój. Setki bezcennych zabytków umieszczone zostaną w pancernych gablotach. Bohaterami wielkiej wystawy w małym mieście będą: Homer i Henryk Schliemann - legenda archeologii, Troja i skarb Priama. Do obejrzenia ekspozycji zaprasza BARTŁOMIEJ BARTECKI.

GADŻETY INDIANY JONESA - Gdyby poszukiwacza zaginionej arki sprowadzić na ziemię, to zamiast rewolweru i pejcza używałby niwelatora i kratownicy. Nowy cykl naszego magazynu „ABC archeologii" rozpoczynamy od zapoznania się z narzędziami prawdziwego badacza przeszłości.

W LUBACZOWIE - TAAAKA ARCHEOLOGIA! - Niemal przy pierwszym wbiciu łopaty odkrył słowiańskie „Pompeje". Odkopał też wspaniałe relikty z epoki brązu oraz rewelacyjne materiały z późnego okresu wędrówek ludów. Z prof. ANDRZEJEM KOKOWSKIM poznajemy nowy punkt na archeologicznej mapie Polski.